17 września 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. z 2009 r., nr 142, poz. 1160), które wprowadziło kilka istotnych zmian. Przypomnijmy, że do niedawna organizatorem stażu mógł być tylko pracodawca, czyli jednostka organizacyjna a także jednostka nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna zatrudniająca pracowników.

Według nowego rozporządzenia obecnie organizatorem stażu może być również podmiot niebędący pracodawcą - czyli podmiot niezatrudniający pracowników.

1. Najpierw złóż wniosek

Organizator, który chce przyjąć na staż osobę bezrobotną, czyli osobę zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy musi najpierw złożyć wniosek do starosty o zorganizowanie stażu.

We wniosku podaje:

1) dane identyfikacyjne (firmę lub imię i nazwisko, siedzibę i miejsce prowadzenia działalności oraz imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania organizatora);

2) liczbę pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;

3) liczbę przewidywanych miejsc pracy, na których bezrobotni będą odbywać staż;

4) imię i nazwisko oraz stanowisko opiekuna bezrobotnego odbywającego staż;

5) proponowany okres odbywania stażu, nie krótszy niż 3 miesiące;

6) opis zadań, jakie będą wykonywane podczas stażu przez bezrobotnego, w tym nazwę zawodu lub specjalności, zgodnie z klasyfikacją zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy, nazwę komórki organizacyjnej i stanowiska pracy oraz zakres zadań zawodowych;

7) wymagania dotyczące predyspozycji psychofizycznych i zdrowotnych, poziomu wykształcenia oraz minimalnych kwalifikacji niezbędnych do podjęcia stażu przez bezrobotnego na danym stanowisku pracy.

We wniosku można wskazać imię i nazwisko bezrobotnego, którego przyjmuje się na staż.

Starosta ma miesiąc od dnia otrzymania wniosku na podjęcie decyzji. Jeżeli decyzja jest pozytywna zawiera z organizatorem stażu umowę, która określa:

1) firmę lub imię i nazwisko organizatora;

2) imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania organizatora;

3) siedzibę organizatora;

4) miejsce odbywania stażu;

5) dane bezrobotnego odbywającego staż: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres;

6) imię i nazwisko oraz zajmowane stanowisko opiekuna bezrobotnego odbywającego staż;

7) datę rozpoczęcia i zakończenia stażu;

8) program stażu;

9) zobowiązanie organizatora do zapewnienia należytej realizacji stażu zgodnie z ustalonym programem.

2. Liczba stażystów odbywających staż

Liczba stażystów odbywających jednocześnie staż zależy od tego czy organizator jest pracodawcą czy nie, i tak, jeżeli organizatorem stażu jest:

- podmiot niebędący pracodawcą, może przyjąć na staż jednocześnie tylko 1 bezrobotnego,

- pracodawcą, liczba bezrobotnych jednocześnie odbywających staż nie może przekroczyć liczby pracowników zatrudnionych u organizatora w dniu składania wniosku w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

3. Badania lekarskie

Podobnie jak pracodawca przed przyjęciem pracownika do pracy kieruje go najpierw na badania lekarskie, tak samo w przypadku stażu, na takie badania kieruje bezrobotnego starosta.

Różnica jest w podmiocie kierującym na badania a także w ponoszeniu kosztów za ich wykonanie. Pracodawca przyjmujący pracownika do pracy, ponosi koszt wykonania badań lekarskich. Natomiast w przypadku przyjmowania na staż bezrobotnego koszty badań lekarskich są finansowane z Funduszu Pracy.

4. Obowiązki organizatora

Każdy pracodawca zatrudniający pracowników musi zapewnić im bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz przeszkolić ich w zakresie bhp oraz przepisów przeciwpożarowych. Pracodawca ma również obowiązek zapewnić pracownikom profilaktyczną ochronę zdrowia, przydzielić odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej a także bezpłatne posiłki i napoje.

Takie same obowiązki ma organizator stażu w stosunku do przyjmowanego na staż bezrobotnego.

Ponadto powinien zapoznać go z programem stażu, z jego obowiązkami i uprawnieniami oraz z obowiązującym regulaminem pracy.

Natomiast w terminie 5 dni po zakończeniu każdego miesiąca stażu organizator ma obowiązek dostarczyć staroście listę obecności podpisywaną przez bezrobotnego.

5. Czas pracy stażysty

Zgodnie z nowym rozporządzeniem czas pracy bezrobotnego odbywającego staż nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a bezrobotnego będącego osobą niepełnosprawną zaliczoną do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Przypomnijmy, że w poprzednim rozporządzeniu regulującym zasady odbywania stażu osób bezrobotnych nie było przepisów, które określałyby czas pracy bezrobotnego stażysty. W związku z tym kwestie te były regulowane w umowie o organizację stażu.

6. Urlop wypoczynkowy i równe traktowanie

Tak samo jak pracownikowi, również bezrobotnemu odbywającemu staż przysługuje prawo do okresów odpoczynku na zasadach przewidzianych dla pracowników.

Poza tym stażysta ma prawo do równego traktowania na zasadach przewidzianych w przepisach rozdziału IIa w dziale pierwszym Kodeksu pracy.

8. Obowiązki staży

Stażysta odbywający staż u organizatora powinien tak jak każdy zatrudniony pracownik:

1) przestrzegać ustalonego przez organizatora rozkładu czasu pracy,

2) sumiennie i starannie wykonuje zadania objęte programem stażu oraz stosuje się do poleceń organizatora i opiekuna, o ile nie są one sprzeczne z prawem,

3) przestrzegać przepisów i zasad obowiązujących u organizatora, w szczególności regulaminu pracy, tajemnicy służbowej, zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych,

4) sporządzać sprawozdanie z przebiegu stażu zawierające informacje o wykonywanych zadaniach oraz uzyskanych kwalifikacjach lub umiejętnościach zawodowych,

5) usprawiedliwić swoją nieobecność, która uniemożliwiła mu zrealizowanie programu stażu,

6) przestrzegać podstawowych obowiązków określonych w regulaminie pracy (w szczególności nie może się stawić do odbycia stażu w stanie wskazującym na spożycie alkoholu, narkotyków lub środków psychotropowych lub spożywać w miejscu pracy alkoholu, narkotyków lub środków psychotropowych).

Ważna informacja na koniec, to taka, że umowy o organizację stażu zawarte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia tj. przed 17 września 2009 r. są realizowane na dotychczasowych warunkach.